پاسخ هم شدید خواهد بود

پس از سقوط شاه، سران کشورهای عربی از انقلاب ایران احساس نگرانی می کردند، اما به دنبال نخست وزیری مهدی بازرگان که از شخصیت های میانه رو ایران بود، – و تأکید نظام جدید این کشور بر برادری اسلامی، دخالت نکردن در امور داخلی همسایگان، احترام متقابل به یک پارچگی ارضی کشورهای منطقه، به رسمیت نشناختن حکومت اشغال گر اسرائیل و تمایل نداشتن به ایفای نقش ژاندارمی منطقه ی خلیج فارس، تا حدودی از هراس اعراب کاسته شد. مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، اطلس جنگ ایران و عراق : فشرده نبردهای زمینی ، ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ـ ۲۹ مرداد ۱۳۶۷، تهران ۱۳۷۹ ش ؛ همو، جنگ در سال ۶۵: کارنامه یک ساله سپاه ، تهران ۱۳۶۷ ش ؛ همو، راهنمای عملیات های جنگ هشت ساله، تهران ۱۳۶۹ ش ؛ همو، کارنامه نبردهای زمینی ، تهران ۱۳۸۱ ش ؛ مسعود سرمدی ، «گزارش عملیات فتح ۱»، سند مورخ ۱۳۶۵ ش ، ش ۲۹۴، موجود در همان مرکز؛ علی سمیعی ، کارنامه توصیفی عملیات هشت سال دفاع مقدس ، تهران ۱۳۸۲ ش ؛ محمد شبانی ، «عوامل مؤثر بر شکست سازمان مجاهدین خلق در عملیات فروغ جاویدان »، فصلنامه دفاعی و امنیتی ، ش ۳۱ (تابستان ۱۳۸۱)؛ موسی کاظمی ، «تحلیل آماری جنگ شهرها»، در تأملی در جنگ ایران و عراق : چند مسئله راهبردی ( مجموعه مقالات )، به اهتمام مجید مختاری ، تهران : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، ۱۳۸۰ ش ؛ گاه شمار جنگ عراق و ایران ۱۹۸۷: از دی ماه ۱۳۶۵ تا آذر ۱۳۶۶، ترجمه پیروز ایزدی ، به کوشش محمود یزدان فام ، تهران : دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران ، ۱۳۷۷ ش ؛ «گزیده اسناد والفجر ۸»، ج ۵، تدوین جعفر فرهادی ، تهران : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ (منتشر نشده )؛ مجید مختاری ، «گزارش عملیات والفجر ۸»، سند مورخ ۱۳۶۴ ش ، ش ۲۴۰، موجود در همان مرکز؛ نبردهای شرق کارون به روایت فرماندهان ، تهران : سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ ، ۱۳۷۹ ش ؛ مجید نداف ، «گزارش سقوط فاو»، سند مورخ ۱۳۶۷ ش ، ش ۶۷۹، موجود در همان مرکز؛ علی اکبر ولایتی ، تاریخ سیاسی جنگ تحمیلی عراق بر جمهوری اسلامی ایران ، تهران ۱۳۸۰ ش ؛ محمود یزدان فام ، «سیمای خلیج فارس در واپسین سال جنگ ایران و عراق »، نگاه ، ش ۱۵ و ۱۶ (شهریور و مهر ۱۳۸۰)؛ حسین یکتا، «وضعیت نظام بین المللی در آستانه جنگ ایران و عراق »، در ریشه های تهاجم ، همان ؛Anthony H. Cordesman, The Gulf and the West: strategic relations and military realities, Boulder, Colo.

تصریح شده بود، باطل اعلام کرد و دو سال بعد نیز سه جزیره ی کوچک (ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک) در نزدیکی تنگه ی هرمز را به تصرف درآورد. ایران بزرگ فرهنگی (نه ایران سیاسی کنونی) چطور؟ در این میان، ایران برای احقاق حق خود با مقاومت در برابر کارشکنیهای عراق، اجازه سوءاستفاده از موقعیت نه جنگ نه صلح را نداد. با تداوم جنگ در نیمه ی نخست سال 1981، دو طرف عملاً به نوعی بن بست در جنگ رسیدند، ولی ایران در پاییز همان سال با اجرای پاتک های گسترده، عراق را به عقب نشینی واداشت و در مارس 1982 به برتری آشکاری در جنگ دست یافت، به گونه یی که عراقی ها در ماه ژوئن به مرزهای خود عقب نشینی کردند. واقعیت امر این است که؛ از اوایل آبان ماه سال 1318.ه ش / دسامبر 1939.م ستاد مشترک آلمان گروهی را برای پیدا کردن راهی به منظور اشغال حوزه های نفتی شرکت ایران و انگلیس و یا خرابکاری در پالایشگاه آبادان و سایر تاًسیسات نفتی جنوب مامور کرد. این تهدیدات ممکن است تهدیداتی نظامی باشد و یکپارچگی ارضی یا جایگاه قدرت یک کشور را با خطر مواجه کند، یا ماهیت سیاسی داشته باشد و ثبات داخلی آن کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

ایران بعد از اینکه موفق شد تهدیدات داعش را در غرب کشور خود در عراق خنثی کند، دیگر نمی خواهد دوباه چنین مشکلی را اینبار در شرق کشور خود داشته باشد. تهدید سیاسی به شکلهای گوناگونی نمود پیدا می کند؛ به شکل یک ایدئولوژی سیاسی توسعه طلب که درصدد است ارزشهای خود را بر جوامع دیگر تحمیل کند، در قالب حمایت یک طرف درگیر از اقلیت های قومی طرف دیگر، به شکل گروههای قومی یک طرف در مجاورت مرزهای سرزمینی طرف مقابل و سرانجام به شکل اقدامات مستقیم خارجی یک طرف برای بی ثبات کردن طرف دیگر. عراق پس از بازپس گیری کلیه مناطق تصرف شده در جبهه های جنوب ، به جبهه های شمالی حمله کرد و در ۷ تیر ۱۳۶۷، ارتفاعات شاخ شمیران در منطقه دربندیخان را تصرف نمود (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی . عراق با مشاهده بسیج عمومی در ایران و ناکامی نیروهای عراقی در برخی جبهه ها، پس از ۲۴ ساعت رسماً دستور عقب نشینی از جبهه های جنوب را صادر کرد (خبرگزاری جمهوری اسلامی ، گزارشهای ویژه ، ش ۱۲۵، ۱ مرداد ۱۳۶۷، ص ۹) و در ۳ مرداد ۱۳۶۷، عقب نشینی از جبهه های میانی و غربی ایران را اعلام نمود (همان ، ش ۱۲۸، ۴ مرداد ۱۳۶۷، ص ۱).

در آن زمان، حکومت پادشاهی محافظه کار عربی از نقش ژاندارمی توسعه طلبانه ی شاه در خلیج فارس خشمگین بودند، اما به دلیل دخالت نکردن شاه در امور داخلی شان، نه تنها در مقابل اقدامات ایران سکوت می کردند، بلکه همگی در برابر مخالفت های داخلی شدید، به ویژه مخالفت گروه های مذهبی با شاه، از او حمایت نیز می کردند، طوری که حکومت عراق در پاییز 1978 بنا به درخواست شاه، آیت الله خمینی را پس از 13 سال تبعید از شهر مقدس نجف اخراج کرد. تا سال ۱۳۵۵ به خاطر قیمت بالای نفت، مشکلی در مناسبات نظامی دو کشور پیش نیامد، اما با رکود قیمت نفت در سال ۱۳۵۶، بار دیگر مبادله تهاتری با نفت در قبال خریدهای نظامی جایگزین شد. با این حال، ادعاهای ارضی برخی مقامات ایرانی در مورد بحرین و جزایر سه گانه ی اشغال شده در سال 1971 تا حدی به بدگمانی اعراب درباره ی مقاصد افراد بنیادگراتر نظام جدید ایران، دامن می زد. شاه می کوشید نفوذ ایران را در سر تا سر منطقه گسترش دهد و به مناطق مورد ادعای برخی کشورهای حوزه ی خلیج فارس حمله کند. در حالی که آخرین نیروهای عراقی از منطقه خارج می شدند، سازمان مجاهدین خلق (منافقین )، به قصد رسیدن به تهران در ۳۳ ساعت و سرنگون کردن نظام جمهوری اسلامی ایران ، در ۳ مرداد ۱۳۶۷، با ۲۵ تیپ ، حمله به شهرهای کرند و اسلام آباد را آغاز کردند.

دیدگاهتان را بنویسید