ضریب خطری که با جنگ اوکراین بالاتر رفت – همشهری آنلاین

غنائم بیشماری بدست عرب افتاد و از آنجمله است دو صندوق بزرگ پر از مروارید (لؤلؤ) و زبرجد و یاقوت که شخصی در مقابل طلبیدن امان آنرا بهسائب بن الأقرع نشان داد. جنگ نهاوند که مسلمین آن را فتح الفتوح نامیدند یکی از مهم ترین جنگ هایی است که بین اعراب مسلمان و ایرانیان اتفاق افتاده است. علاء الحضرمی که در بحرین اقامت داشت و خود را از سعد پسر ابی وقاص کمتر نمی دانست بدون اجازهٔ خلیفهٔ مسلمین عمر، از خلیج فارس عبور کرده وارد خاک ایران شد. آخرین جنگ یزدگرد شاه با مسلمون ها بود، یزدگرد از ایستادن سپاه اعراب و تصرف شهر های بین النهرین و بی توجه بودن به ادامه جنگ و پرداختن به امور داخلی استفاده کرد و دوباره لشکری آماده کرد و وقتی مسلمون ها از لشکر و تجهیزات یزدگرد باخبر شدن لشکری به سرداری “نعمان بن مقرن” به طرف “حلوان” فرستادن که از حلوان به ری حمله کنه در حلوان خبر رسید سپاه یزدگرد در نهاونده ، پس نعمان به سرعت همراه سی هزار نفر به سمت نهاوند رفت. در سال بیست و یکم هجری (۶۴۱) بین سپاه ایران و اعراب در حمله اعراب به ایران در نزدیکی نهاوند که در منطقهٔ کوهستانی واقع شده اتفاق افتاد.

در این زمان ، با فرسایشی شدن جنگ ، عراق اقدام به دریافت تجهیزات پیشرفته جدید از هر دو بلوک شرق و غرب کرد و به این ترتیب ، با گسترش سازماندهی نظامی خود، استفاده از سلاحهای شیمیایی و حمله به شهرها و بندرها و نیز مراکز صدور نفت ایران در خلیج فارس را به شکل بی سابقه ای آغاز کرد (محسن رشید، ص ۵۶ ـ۵۷؛ برای آگاهی از حمایتهای سیاسی ، نظامی و اقتصادی کشورهای قدرتمند از عراق در طول جنگ با ایران رجوع کنید به خالوزاده ، ص ۴۶۱ـ۵۱۷).در نیمه دوم ۱۳۶۴ ش و نیز در ۱۳۶۵ ش ، دامنه عملیات نیروهای جمهوری اسلامی ایران افزایش چشمگیر یافت . قیمت نفت را بالا کشانده است. اعتماد به نفسی که سال ها از ملت ایران گرفته شده بود، دوباره بازگشت و هراسی که از آمریکا در دل ها افتاده بود، از میان برداشته شد.توجه آحاد مردم به مرگ و رستاخیز، به دلیل دیدن شهدا و احتمال کشته شدن، از طرفی و مشاهده ی روح معنوی رزمندگان و مردم خداجوی از طرف دیگر، باعث شده بود که افرادی که به انجام ناهنجاری ها عادت کرده بودند، به خود آیند و در اعمال خود تجدید نظر کنند.به طور کلی، غلبه آرمان گرایی و آخرت گرایی بر دنیاگرایی را باید از جمله آثار جنگ برشمرد.جنگ، ایران را به همه معرفی کرد.

گفتنی است در تفاهم نامه ای که معاون رئیسی دو روز قبل با نماینده کشور عراق امضا کرده، آمده است: طرف عراقی از ایران نیز خواسته در زمینه ساخت شهرکهای مسکونی در عراق برای موسسه شهدا و جانبازان این کشور اقدام کند و در این تفاهمنامه توافق شد کارگروه مشترکی برای پیگیری بندهای مختلف این تفاهمنامه تشکیل شود. ارتش عملیات کربلای ۶ را در منطقه سومار و عملیات کربلای ۷ را در حاج عمران ، هم زمان با دو عملیات کربلای ۵ سپاه پاسداران ، در جنوب اجرا کرد ولی نتوانست مانع حرکت نیروهای عراق از این مناطق به طرف منطقه عملیاتی جنوب شود (همان ، ص ۳۰۲ـ۳۰۳).در ۱۳۶۶ ش ، منطقه عملیاتی ایران در تعقیب متجاوز تغییر کرد؛ اجرای عملیات در جبهه جنوب ، به دلیل استحکامات نیروهای عراقی و متناسب نبودن توان نظامی ایران در مقابله با آن ، به بن بست رسیده بود (همان ، ص ۳۱۴). همچنین عنایت ویژه به عباسمیرزا را لازم دانسته و دربارة نیروهای نظامی انگلیسی مستقر در ایران کسب تکلیف کرده بود. یزدگرد در سال بیست و یکم هجری قمری گماشتگان خود را از ری به خراسان ،گرگان ، طبرستان ، مرو ، سیستان ، کرمان و فارس فرستاده حکام را بجمع آوری لشکر تشویق و ترغیب نمود، و قریب یکصد هزار نفر به ریاست «فیروزان» یکی از نجبای ایرانی که در جنگ قادسیه حضور داشت در نهاوند گرد آمدند.

مواردی مانند پافشاری عراق بر خواستههای قبلی، نپذیرفتن قرارداد الجزایر، حضور در بخشی از خاک ایران و ادامه حملات، شواهد این دیدگاهاند. تصرف سلیمانیه ، ضمن آنکه گامی برای تسخیر کرکوک بود، برای برخی مقاصد، از جمله کمک به معارضان کُرد در افزایش فشار بر حکومت عراق ، هدفی استراتژیک تلقی می شد. این بار، پایان دادن به جنگ مطمح نظر بود و جلوگیری از پیروزی ایران برای همه قدرتها امری جدّی بود، زیرا اقدام ایران در منطقه ای به وقوع پیوست که نقطه قوّت ارتش عراق محسوب می شد و بعد از شَلَمچه ، احتمال سقوط خطوط دفاعی دیگر، چندان دشوار به نظر نمی رسید (اردستانی ، ۱۳۷۸ ش ، ص ۱۶۲ـ۱۶۳). عملیات والفجر 8 و والفجر 9 صحت نسبی این فرض را نشان داده بود، ولی عقبنشینی از منطقه عملیاتی والفجر 9، بهدلیل ضعف تدابیر پدافندی، شروع سلسله عملیات پیشبینی شده را یک سال به عقب انداخت و در زمستان 1365 ش در جبهه شمالی عملیات مهمی صورت نگرفت (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. ولی ضعف دولت ساسانی، پریشانی اوضاع داخلی کشور، اتقال شهریار ایران یزدگرد از محلی به محل دیگر، رقابت سرداران عرب بایگدیگر که هر کدام می خواستند لیاقت خودرا ابراز داشته غنائم جدیدی بچنگ آورند، موجب جنگ های دیگری شد.

دیدگاهتان را بنویسید