زن در شعر سهراب سپهری

شعر در مورد درد در این مطلب از سایت جسارت سعی کرده ایم حدود 100 شعر از اشعار زیبا را در مورد درد برای شما تهیه نماییم.برای دیدن این اشعار به ادامه … در شعر خوزستان درد مشترك نيست همه به دنبال منافع خود هستند و آن كه درد شعر دارد، راه را بلد نيست. بعد از مدتی که همه چیز به حالت نرمال باز میگردد. به کوهها نگاه کن که بر عرش بوسه میزنند… علاوه بر اين شاعراني كه در جشنوارههاي قبلي مقام كسب كردهاند الان شناخته شدهاند. آن زمان جامعه مدني نبود اما الان جامعه مدني دغدغه ما است.

ما الان جايگزين داريم. شاملو مخالف خود را هيچ ميپندارد و براي ما غول ميشود ولي محمد مختاري به من ياد داد كه در اعتراضم طرف را به شنيدن وادارم. اين اشتباه است كه شاعر خود را قبل از اثرش رسانهاي كند. همه در دهه 70 سهيم بودند اما جالب است كه در دهه 80 قبل از اينكه ما با مولفههاي ادبي روبرو شويم با آدمها روبرو شديم. نكته جالبي كه در دهه 80 اتفاق افتاد اين است كه قبل از سال 85 عدهاي درباره نيمه اول دهه 80 حرف زدند اين عجله چه علتي دارد؟ چرا عدهاي عجله دارند؟

اين دهه چهرههاي رسانهاي داشته است يعني عدهاي رسانهاي بودند و از فضاي مجازی بهره بردند. يعني بر خلاف دوران انقلاب كه شعر، موسيقيدانها، فيلمسازان و داستاننويسان پا به پاي انقلاب پيش آمدند، در دهه 80 با يك سري شعرهای اجتماعي روبرو شديم كه سرعت حوادث از سرعت خلق اثر هنري بيشتر بود. در دهه 70 جريان به جهت خلق اثر ادبي سالم بود يعني خوزستان كانون فعال خود را داشت. او در حال نابود كردن ريشه نشنيدن بود.

وي يادآور شد: در اين فضای غيرگفتمانی آقاي حافظ موسوي چيزهايي ميگويد كه هيچ مسؤوليتي براي او ندارد. اگر درد مشترك باشد نتيجه آن شعر شاملو ميشود كه ميگويد: «من درد مشتركم مرا فرياد كن» شاملو ميگويد «تو هم ميتواني درد مرا فرياد كني» چون درد او مشترك است. اگر درد مشترك ما درست تشخيص داده شود فرياد هر كسي فرياد ديگري است. بیدل آرامش عاشق را در این میداند که آیینة دلش را همیشه با نور ایمان و حقیقت روشن نگه دارد و گرنه همچون شعلهای که اگر خاموش شود نیست و نابود خواهد شد هستی عاشق نیز بودن نور معرفت و ایمان افول مییابد.

در روزگاری که ارج و حرمت خانواده و با هم بودن رنگ باخته است وجود برادری دلسوز از هر نظر می تواند عواطف گمشده و تکه های مفقود شده زندگی را به شما بازگرداند. لذا آنان بیشتر به موضوعاتی از این قبیل پرداخته اند: تجربه های عشق زنانه، جستجوی مرد رؤیایی، شکست در عشق و وصال، حدیث نفس و دردهای درونی، بی مهری روزگار، بازی سرنوشت، خانواده و فقدان عزیزان، تمایل به انزوا و تنهایی و آزادی، اصلاح و تغییر در باور و نگرش مردان که به دلیل فقدان منطق و وجدان و ارزش های معنوی با زن مانند کنیز رفتار می کنند.

پس از آن هر زنی که از مقابل مجسمه می گذشت، از او شرم می کرد و مانند او روی خود را می پوشید که چون سنگی به این سختی روی خود را می پوشاند، ما هم رواست که از بیداد نامحرم و شرم شوی روی بپوشیم. به طور مثال، پاره شدن کفش و بخیه نما شدن آن از مسائلی بود که هر چند شاعران سبک عراقی و خراسانی هم با آن روبرو بودند و در طی زندگی خود به آن بر می خوردند؛ اما پیوسته از مطرح کردن آن در شعر خود طفره می رفتند. شاعران امروز از منظر فرديت خود با مسايل اجتماعي روبرو ميشوند در حالي كه شاملو خود را نماينده توده مردم ميدانست و با مسايل روبرو ميشد.

در همين زمان شاعري اجتماعي ظهور كرده است به نام بدري تندري، فصل بهار خانم نيز از شاهزاده هاي قاجار است. كرمپور توضيح داد: در دهه 80 بيش از آنكه اتفاقي ادبي در حوزه شعر بيفتد، اتفاقات اجتماعي و سياسي بودند. پس چرا بايد براي اين دهه، در حالی كه اتفاقي نيفتاده، عنوان بگذاريم. مگر من تاريخنگار دربار شعرم كه بگويم هر 10 سال چه اتفاقي افتاده! وقتي از آن جا شروع كنم به اين نتيجه ميرسم كه آنچه كه به نام شعر در دهه 80 اتفاق افتاد در چنين فضايي بوده است اما اگر آن فضا را كنار بگذارم و بگويم كه چه شعري در دهه 80 وجود دارد بحث خنثايي خواهد بود.

اما اينها ما را ملزم نميكند كه بگوييم شعر دهه 80 یا بگوييم كتاب يا شعري خوب هستند. افرادي در جامعه شعري وجود دارند كه هيچ جاي خالي را پر نكردهاند. ما با اين فهم از اوبژكتيو از 50 سال پيش كه نيما مطرح ميكند فاصله داريم و الزامي وجود ندارد كه در چارچوب تعاريف 50 سال پيش اين مفاهيم، تكليف امسال را مشخص كنيم. معطوف به اين نيست كه گروهي در جلسهاي تكليف شعر ايران را مشخص كنند. كسي كه بگويد خبري در شعر خوزستان نيست بر چه اساسي اين حرف را ميزند؟ اشعار مولانا بالغ بر 26000 بیت است.

در اندیشه مولانا معنای زندگی رسیدن به معشوق حقیقی و سرچشمه کمال است. زن در اندیشه مولوی نیمه واقعی پنهان در آیات محکمات قرآن مبین است . قرآن در آیات ۲۲۴ تا ۲۲۷ سورهٔ الشعرا، کسانی را که از شعرا(ی بی ایمان ) تبعیت کردهاند، سرزنش کرده و آنها را گمراه دانسته است و فقط شاعرانی را استثناء کردهاست که ایمان آورده و عملهای شایسته نموده و خدا را بسیار به یاد آورده باشند. شعر اين گونه نيست به همين دليل است كه اسم یکی از كتابهایم را دهه 75 تا 85 گذاشتهام. او، با بيان اين كه عدهاي سازماندهي شده دنبال ايجاد موقعيت هستند، گفت: اشتباه آنها هم همين است كه در ادبيات ساختار و قدرت ادبيات معطوف به خود شعر و اثر ادبي است.

عشقی هم در کار نیست! در تمامی ابیات، وی به عناوینی مختلف (عاقل مبا، عاقلی گو راه نیست و…) به این نکته که عقل و عشق با یکدیگر در تضاد هستند میپردازد. شعر فارسي در دوره هاي پيش از مولانا با طلوع امثال رودكي , عنصري , ناصر خسرو , مسعود سعد , خيام ,انوري ,نظامي ,خاقاني راه درازي سپرده ودر قرن هفتم هجري كه زمان زندگاني مولوي است , به كمال خود رسيده بود.

در مطلب پیش رو برگزیدهای از بهترین اشعار خاقانی شروانی را میخوانید که سطح دشواری متوسط داشته و برای مخاطب امروزی شیرین و دوستداشتنی خواهند بود. یادم اومد دایه جان میگفت: بعضی خانهای قدیم، برای اینکه خانزادههای داخل خونهشون عاشق خدمتکارا نشن، سر خدمتکارهای زن رو میتراشیدن که زشت دیده بشن. بعضی از سخنرانان اشتباهاتی در انتخاب جملات شروع انجام میدهند که ممکن است مخاطب را بی حوصله و کلافه و سخنرانی را دچار مشکل کند. سعاد در اینجا با صراحت پرده از ظلم و ستمگری که بر او روا داشته شده بر می دارد.

ايراد بر فضاي غيرگفتماني است. اين جا است كه من به آن آدم مشكوك ميشوم كه در فضاي غيرگفتماني حرف خود را زده است پس بعدها بايد مسؤوليت آن را بپذيرد. آن قدر شروع سخنرانی خود را تمرین کنید تا به آن مسلط شوید و بدون تپق آن را ادا کنید. در مسیری ژرف و ظریف در هستی شعر زنان سرزمینمان از دوردست تا امروز، زیباترین شگفتیها در برابرمان میدرخشند.

من مطمئنم که بی تردید جان جانها هستی. گنجشک هایی که هر روز از پشت شیشه … من، و دلتنگ، و این شیشه خیس. وندر سر من، مایه سودا، همه ی تو! ايسنا و جشنواره شعر اين امكان هستند اما سيستم درستي بايد تعريف شود و همه حول يك محور مشترك باشند. اما حسین پناهی بیشتر شاعر بود و این شاعری در ذره ذره جانش وجود داشت. فنجان و فال و بیبی و دِل بود و ما دو تا… بايد حادثهاي اتفاق بيفتد تا دههاي مطرح شود.

او توضیح داد: اين اتفاق از جانب كساني ميافتد كه خودشان بايد جلوي آن را بگيرند. و دنبال اين هستند كه ديگران اين حرفها را به آنها بگويند و يا خودشان بگويند؟ افرادي كه خودشان را خوب نميشناسند مرددند كه آيا ما شاعر خوبي هستيم يا خير؟ ولي در اين دهه كتاب خوب چاپ شده و شعرهاي خوبي داشتهايم. من به شخصه در اين دهه شعرهاي خوبي ديدم اما مولفه و شاخص نديدم. چرا همه شعر را به يك صورت فرياد ميزنند اما صداي کسی به گوش كسي نميرسد؟ دموكراسي امتياز دادن به حقوق همه نيست؛ به نظر من دموكراسي شاخص شدن اقليت است.

اين همه شعر خوب در خوزستان گفته ميشود و گفته خواهد شد اما چيزي به اسم استراتژي كم داريم. اين استراتژي و سازماندهي هم­فكرها در دهه 80 بيشتر ديده شد. او تاكيد كرد: من در دهه 80 نسلي نميبينيم بلكه آدمهاي فعالي را ميبينيم كه فعاليتهايشان برجسته شد و بايد درباره شعرشان قضاوت كنيم. من استفادهاي نميبينيم. من سوء استفاده را ميبينيم. این اشعار همانطوری که گفتیم بین یک رابطۀ جنسی ساده و یا مکاشفه ای ذهنی به همراه جنبه مؤنث جهان در نوسانند و جای آن دارد که در مجالی فراختر با استفاده از سایر آثار سهراب و تجربیات شخصی او مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند.

دیدگاهتان را بنویسید