تکنیک های تربیت دینی فرزندان – مهکام

پدر در عین حال که در خانه دوست و رفیق فرزندانش است، نباید مهابت و عظمت خویش را از دست بدهد و به آنها اجازه دهد که به کجرویها و انحرافات دامن زنند و از اخلاق او سوء استفاده کنند، بلکه باید بر رفتار و گفتار آنها نظارت کند و از ارتکاب کارهاى زشت، و رفاقت و دوستى با دوستان فاسد و همکلاسىهاى منحرف باز دارد، و خلافکاریهاى آنان را بدون مؤاخذه نگذارد.

برخوردهاى تبعیضآمیز یا تفاوت گذاشتنهاى بدون دلیل، از جمله مواردى است که ممکن است فضاى حسادت، درگیرى یا انتقام را در بین فرزندان ایجاد کند. چهارم: پرهیز از ناپسندیها والدین باید مراقب گفتار و کردارشان باشند، و از گفتار ناپسند و زشت و خلاف عفّت خوددارى کنند و از حرکاتى که شائبه جنسى دارد، در جمع فرزندان اجتناب ورزند و بکوشند که روح عفت و پاکدامنى را بر کانون خانواده حاکم گردانند. کودکى که پدر و مادرش را افرادى هوسران و لااُبالى و بىبندو بار مشاهده کند، که مرتکب اعمال زشت مى شوند و به گناه دست میآلایند، هیچ گاه پرورش صحیح انسانى نخواهد یافت؛ زیرا او کسى را عاقلتر و داناتر از آنها نمى شناسد و در صحت درستى کارهاى آنها تردیدى ندارد، پس چرا از آنها پیروى نکند؟

یکى از موارد افراطگرایى این است که کودکى به سن تمییز برسد و پدر و مادر وى به خاطر محبت افراطى، از حلال و حرام الهى، وى را آگاه نکنند. او به سخن رسول خدا(ص) اشاره می کند که می فرمایند بستر خواب پسر و پسر، پسر و دختر و دختر و دختر را به هنگام ده سالگی از هم جدا کنید و می افزاید آموزش رعایت حد و مرز معاشرت با جنس مخالف، آداب طهارت و حفظ پوشش هم مربوط به این دوران می شود و بهتر است در این زمینه مادر آموزش دختر را بر عهده گیرد و پدر عهده دار آموزش پسر باشد.

اندکى بعد، دختر آن مرد وارد شد و نزد پدر رفت. آن مرد دخترک خود را برگرفته و بر زانوى دیگرش نشاند. پیامبر گرامى که برخورد دوگانه پدر را دیدند، فرمودند: چرا هنگامى که دخترت وارد شد، همانند پسرت روى زانوى دیگرت نگذاشتى؟ پدر دستى بر سر وى کشید و وى را بر روى زانوى راست خود نشاند. پدر دستى بر سر وى کشید و او را در کنار خود روى زمین نشاند. این یک واقعیت طبیعی و عینی در جامعه انسانی ایکه ما در ان زندگی و حیات بسر میبریم بوجود امدن اطفال یک امر حتمی وضروری در حیات بشر در کره زمین بوده.

تا فرزندان شان در فضای صلح و ارامش حیات بسر ببرنند.که فعلا در کشور های اغیار و بیگانه در تبعید و بی وطنی در حالت اواره گی و ان هم به صفت یک پناهنده بی وطن در خارج از کشور زندگی مینمایند. کشور ما افغانستان عزیز در طول چندین دهه درگیر جنگ های قدرت طلبانه و تحمیلی از طرف کشور های ارتجاعی همسایه و منطقه بوده که مردم کشور ما را نمیگزارند. در طول چندین دهه جنگ در کشور ما هیچ فامیلی وجود نخواهد داشت که از گزند این حوادث جان سالم بدر برده باشد.بهر حال یکتعداد از اطفال و نو جوانان ما که از افغانستان دور گردیده اند.

تعالیم اسلام به تربیت جان و پرورش روح آدمی توجه ویژهای دارد؛ زیرا انسان در پرتو تربیت نفس و تزکیة روح، به مراحل کامل انسانیت دست مییابد و سرانجام به فلاح و سعادت ابدی نایل میشود. بدیهى است که اجتماع و خانوادهاى که افراد آن آسایش فکرى ندارند و زندگیشان توأم با اضطراب و ترس و دلهره است، سعادت و کمال واقعى راه پیدا نمىکند. 15. به صورت غیر مستقیم دوستانی خوب برای او انتخاب کنید؛ یعنی با خانواده هایی معاشرت داشته باشید که فرزندان پسر همسن او داشته باشند و در عین حال افراد سالمی باشند. در سرشت و ذات کودک جنبه هایی وجود دارند که فرد را به سوی تقوا و عدالت ، پاکی و صداقت وا می دارند.

معلم بايد احساس مسئوليت كند و بداند كه سرنوشت افرادى كه به زودى وارد جامعه خواهند شد، بـه دسـت اوسـپـرده شده است و بايد تا آن جا كه ممكن است ، آنها را براى اين زندگى آماده كند و بـكـوشد تا براى جامعه ، انسان واقعى بسازد، نه گرگان و درنده خويان آدم نمايى كه به هيچ وجه نـشـودآنـهـا را انـسـان نـاميد و در حالى كه ظاهرى آراسته و جالب توجه دارند باطنى مخوف و وحـشـتناك داشته ، منافق و رياكار، مردم فريب و نيرنگ باز ، دروغگو و دزد، غارتگر و هتاك ، خيره سر و نابكار وبباشند.

کودکانی که در تصمیمگیریهای خانواده شرکت میکنند، انگیزه و اعتماد به نفس بالاتری دارند. داشتن انتظارات و اعطای مسئولیت های بیشتر در مسئولیت پذیری و ایجاد حس اعتماد به نفس و استقلال کودک و کمک کننده است. 3. حب نفس؛ امام خمینی(ره) حب نفس را ریشه­ی همه مشکلات انسان و بزرگ­ترین مانع تزکیه می­شمرد. امام باقر(ع) نقل شده است که امام على(ع) و حضرت فاطمه(س) براى تقسیم کار منزل به حضور پیامبر اکرم(ص) رسیده و درخواست نمودند که تکلیف هر یک را در امور خانه مشخص فرمایند. رسول خدا(ص) دستور دادند که حضرت فاطمه(س) کار داخل منزل و امام على(ع) کار بیرون خانه را انجام دهد.

یکی از بهترین الگوهای تعلیم و تربیت فرزندان، اهل بیت (ع) و تربیت نبوی و حضرت علی (ع) و حضرت زهرا (س) است که از نسل آنها ۹ ستاره درخشان و حضرت حجت (عج) در آسمان امامت و ولایت درخشیدهاند. در روایتى دیگر از پیامبر (ص) چنین آمده است: “خدمتک زوجتکَ صَدقَة”() خدمت تو به همسرت، صدقه محسوب مىشود. بیایید بسوی سخنی که میان ما و شما مشترک است که جز خدای یگانه را نپرستیم و چیزی شریک او قرار ندهیم و بعضی از ما بعضی دیگر را غیر از خدای یگانه به خدایی نپذیریم.» قرآن با این طرز استدلال به ما میآموزد که اگر کسانی حاضر نبودند در تمام اهداف مقدس با شما همکاری کنند، بکوشید لااقل در اهداف مهم مشترک همکاری آنها را جلب کنید و آن را پایهای برای پیشبرد اهداف مقدستان قرار دهید.

این گونه رفتارها بزرگترین عامل نگرانى همه افراد خانواده به ویژه فرزندان است؛ زیرا اوضاع ناآرام و متشنجى که پدر و مادر عامل پیدایش آن بودهاند در ثبات و تعادل روانى کودک در تمام مراحل زندگى؛ از ماههاى آغازین دوران حاملگى تا نخستین سالهاى ولادت و مراحل بعد از آن اختلال ایجاد خواهد کرد. احساس امنیت و آرامش از مهمترین عوامل ساختارى شخصیت متعادل و معقول کودک است؛ این احساس در حالت ادامه اختلافات و روابط متشنج، منتفى بوده و کودک را در چنین حالتى به حیرت و سرگشتگى دچار مى کند؛ زیرا وى نمى داند در این جوّ ناآرام چه کار باید بکند.

این شیوة کار انبیا(ص)، یادآور این نکته کلیدی است که فضای معنوی و محیط یادگیریای که روح معنویت در آن حاکم است، از قبیل حضور در مسجد و دیدن جلوههایی از کارکردهای تربیتی، اخلاقی، جامعهشناختی و روانشناختی اسلام، نقش بسزایی در آشنایی با بایستههای زندگی یک دانشآموز مسلمان دارد. پیامبر با دیدن این کار خوشحال شده و فرمودند: عدالتآمیز رفتار کردى! اجمالاً هدف از انواع ارزشیابی این است که ارزشیابی اغلب به عنوان مرحلة پایانی کار به حساب میآید و هدف از آن، کسب آگاهی از میزان موفقیت برنامهها، سیاستگذاریها و شناسایی خطاها و کمبودهای فرایند یاددهی ـ یادگیری است.

اگر بر آگاهی نیز تأکید می شود، صرفا به منظور انعکاس آن در حیطه ی اعمال و رفتار انسان است؛ بنابراین آگاهی و معرفت دینی در صورتی با شخصیت فرد عجین می شود و در او تأثیر می گذارد که با عمل وی مقرون گردد؛ از این رو، یک مربی موفق کسی است که همواره با توجه به ظرفیت و استعداد متربی او را وادار به عمل کند. یکی از بزرگان دین به نام سید بن طاووس (ره) نه تنها به سالروز مکلف شدن خود اهمیت میدهد و از آن روز به عنوان بزرگترین عید یاد میکند، بلکه به فکر میافتد تا جشنی برای بالغ شدن فرزند خود ترتیب دهد و از آن روز فراموش نشدنی تجلیل فراوان به عمل آورد.

یکی از بزرگترین سوالات والدین میزان تاثیر آنها در مسیر رشد و تربیت کودکان است؛ اینکه جامعه چقدر از بار این تربیت را به دوش میکشد و مهدکودک یا مدرسه چقدر در تربیت و رشد یک کودک باهوش موثر است. خانه محل آرامش فکر و جسم است و انسان باید در پیکار با مشکلات زندگى از خانواده کمک بگیرد. والدین باید در مشکلات زندگى و اختلاف سلیقه ها با هم تفاهم و سازش نمایند و جوّ سازش و تفاهم را با فریاد زدنها به سر یک دیگر و نزاعها و درگیریها از بین نبرند و با بداخلاقى و فحّاشى و خردکردن یک دیگر روحیه همکارى را از بین نبرند، تا در سایه آرامش و امنیت، هرکسى، حتى ضعیفترین افراد خانه درد دلش را بیان کند و مشکلش را مطرح نماید و دیگران او را در رفع مشکلش کمک و راهنمایى کنند.

معلم در تربیت اخلاقی، باید درک عمیقی از مفاهیم اخلاقی داشته باشد. قبل از آنکه هدف تربیت اخلاقی را بیان کنیم، لازم است به ابهامی که در اینجا مطرح است اشاره، و آن ابهام را برطرف کنیم. اگر مىخواستید در جایى یکى از فرزندان را بر دیگرى ترجیح بدهید، سعى کنید دختران را بر پسران ترجیح دهید. یا تربیت حقیقتا تنها بر ایجاد صور پایدار و ماندگار اطلاق می گردد؟ آیا به ایجاد تغییرات منفی، انحطاطی و تنازلی نیز می توان تربیت نام نهاد.

دیدگاهتان را بنویسید