تکاپوی ایران برای حل سیاسی بحران یمن

هرچند مقامهای افغانستان تلاش میکنند این کشور از تاثیرات منفی تنش میان امریکا و ایران در امان بماند، اما تاثیرات اقتصادی این تنش در افغانستان مشهود است. کشته شدن نیروها چه از طالبان چه از دولت مرکزی و تخریب خیابانها و ساختمانها پیامدهایی منفی در بر خواهد داشت که بر اقتصاد و سیاست کشور هم اثر گذار است. با آغاز سال ۱۳۶۶ ش ، ناوگان دریایی امریکا و شوروی وارد خلیج فارس شدند، به این ترتیب ، جبهه جدیدی در مرزهای جنوبی کشور گشوده شد (کردزمن ، ص ۱۰ـ۱۱) و توجه فرماندهان به جبهه دریایی و انتقال بخشی از توان نیروهای مسلح به آنجا موجب فرعی شدن جبهه زمینی گردید. زیرا پررنگ شدن نفوذ ترکیه بر افغانستان، ملحق شدن افغانستان به کریدورهای مختلف، عدم وابستگی به همسایگان به خصوص ایران مطرح شده است. با سلطه احتمالی این گروه و تشدید ناامنی و خشونتها در افغانستان، ما شاهد چه تاثیراتی بر روابط اقتصادی دو کشور خواهیم بود؟ موضوع مهم این است که ایران علاقه مند است که در افغانستان امنیت برقرار شود و زمانی که طالبان و دولت به توافقی دست یابند و حرکتی را مبتنی بر ایجاد حکومتی با آراء مردم آغاز کنند و در نتیجه صلح و ثبات در کشور ایجاد شود، قاعدتا امنیتی نمایان می شود که مناسبات تجاری ایران با افغانستان نیز افزایش خواهد یافت.

با توجه به اینکه طالبان مدعی است که ۹۰ درصد خاک افغانستان را در کنترل خود دارد به نظر می رسد طالبان در دولت آینده نقش مهم و اساسی را خواهد داشت. نکته مهم این است که حتی با وجود خروج تدریجی این نیروها، اما توطئه هایی از سوی آنها در جریان است به طوری که از زمان خروج رسمی آنها این جنگ داخلی و ناامنی های گسترده در جهت تضعیف اقتصاد این کشور پدیدار شده است. بولتون همچنین گفته است: ایالات متحده بهدنبال جنگ با ایران نیست ولی کاملاً برای پاسخ دادن به هرگونه حملهای از سوی نیروهای ایرانی یا نیروهای نیابتی آنها آماده هستیم. اولا این اقتباس بدون دریافت هیچ اجازهای از سوی ما تهیه شده است. سخنگوی طالبان گفته است مذاکرات صلح سرعت بیشتری به خود گرفته و این گروه تا ماه آینده، طرح صلح خود را به طور کتبی با دولت کابل به اشتراک خواهد گذاشت. مقامات دولت کابل تا به حال اعلام نکرده اند که برنامهای برای مذاکره با ایران درباره حقآبه آن دارند،اما تحلیلگران و کارشناسان غربی هشدار میدهند که نبود موافقتنامهای در این زمینه، میتواند روابط افغانستان با ایران را بدتر کند. بنابراین، امتیاز بزرگی برای کشور ما است که افغانستانی ها به کالاهای ایرانی علاقه مندند و رابطه و مناسبات برادرانه ای میان دو کشور با حضور۳۰ میلیونی افغانستانی ها طی ۴۰ سال گذشته در ایران وجود دارد.

بنابراین، این حضور بیست ساله در واقع ممانعت و جلوگیری از رشد این کشور و اجرای صحیح برنامه های اقتصادی بوده است. بنابراین، نیروهای آمریکایی نه تنها در عرصه اقتصادی هیچ خدمتی به این کشور نکردند بلکه به لحاظ سیاسی نیز همین بهم ریختگی و آشوبی که با خروج نیروهای خود و شدت گرفتن پیشروی های طالبان ایجاد کردند را به وجود آوردند. حال مسئله پیشروی طالبان هم اضافه شده است. اما، آن چه مسلم است این موضوع می باشد که امریکاییها دیگر بیش از این نمی توانستند در افغانستان باقی بمانند و به این مسئله که ده سال پیش یکی از فرماندهان امریکایی اعلام کرده بود که آنها نمیتوانند عملا در افغانستان دستاوردی داشته باشند، سرانجام اعتراف کردند زیرا حضور آنها موجب تحمیل هزینه های جانی و مالی زیادی برایشان بود. در حالی که ما از امتیازات کم تر بودن هزینه های حمل و نقل به دلیل داشتن مرز طولانی مشترک نسبت به ترکیه برخورداریم و همین امر موجب برتر و بیشتر بودن جایگاه کالاهای ما در افغانستان می شود.

یکی دیگر از عواملی که رابطه محتمل طالبان و ایران را تقویت میکند دشمن مشترک آنها در حکومت اسلامی عراق و شام-استان خراسان که همان زیرشاخه داعش در افغانستان است. در این بیابان توفانزدۀ بیقانون، مردان برای تریاک و خدا و سوخت جنگیدهاند، اما حالا سید محمد، کشاورز گندمکار، احساس میکند جنگی بر سر آب در پیش است. امریکاییها که این سرزمین را ترک کنند، موانع و وابستگی ها در راه کوشش برای توسعه اقتصادی برطرف و مرتفع خواهد شد. آنها به جای تولید محصولات کشاورزی و مواد غذایی مورد نیاز مردم و صادرات به کشورهای مختلف، زمینهای خود را به تولید و کشت این مواد اختصاص داده و تجارتی راه اندازی کرده اند که موجب تخریب های اجتماعی در کشورهای منطقه و دوردست شده است. سلیمی تصریح کرد: بخش عمدهای از صادرات ایران به افغانستان شامل مواد غذایی میشود. لذا، باید گفت که در حالی که رشد اقتصاد این کشور متوقف بوده، بر اساس آمارهای سازمانهای بین المللی از جمله سازمان ملل متحد، تولید مواد مخدر۴۰ برابر افزایش یافته است.

دیدگاهتان را بنویسید