تاریخ رابطه چین-ایران؛از باستان تاکنون

سه اختراع قطب نما ، فن چاپ و باروت مربوط به این دوران است . از این میان ، فن چاپ که مردی با نام ” بی شن ” اختراع کرد ، 400 سال زودتر از فن چاپ در اروپا پا به عرصه گذاشت . در شرایط حاضر نیاز با اشکالی دیگر و شاید با فوریت کمتر ادامه یافته است ، «نیاز تنها ابرقدرت جهان»به چین و بالعکس را می توان در لوای عامل اقتصادی به عنوان مهمترین عامل توضیح داد که چین با سیاست آزاد سازی اقتصادی قدم در این راه گذاشت که با ظهور نئولیبرالیسم در آمریکا همگام گردید. بنابراین، همزمان با جنگ سرد که میان امریکا و روسیه جریان داشت، چین سیاست درهای باز را به اجرا گذاشت. چین نظام آموزش خود را متحول کرد و بهطوریکه کیفیت خروجی دانشگاههایش آنقدر بالا رفت که توانست بیش از ده هزار دانشجو را برای تحصیل به خارج از کشور اعزام کند و همزمان موسسههای آموزش عالی را از ششصد موسسه در سال 1978 به بیش از هزار موسسه در سال 1990 برساند. این بدان معنی است که تا سال 2016 میلادی، سهم تولیدات امریکا در جهان به 7/17درصد میرسد در حالی که سهم تولیدات چین نیز به 18 درصد میرسد.

اين كشور موفق شده است ميلياردها دلار سرمايه گذاري خارجي را به طور مستقيم جذب كرده و بيش از ۳ هزار ميليارد دلار ذخيره ارزي داشته باشد. با میانجیگری پاکستان، نمایندگان چین و ایران در اسلامآباد برای برقراری روابط سیاسی، مذاکرات خود را در روز ١٦ آگوست سال ١٩٧١ آغاز کردند. از نخستین دوره کشف در سال 1928 میلادی ، در این خرابه ها بسیاری آثار باستانی پر ارزش از جمله ” جیا گو ون ” و ظروف مفرغی پیدا شده است . بسیاری از کارشناسان، حرکت اقتصاد چین و تحولات توسعهای در اقتصاد را با نام بیگبنگ اقتصادی یاد کردهاند. در سال 1990 مقامات چینی دست به سیاستهای مالی و سرمایهگذاری تازهای زدند تا اقتصاد چین را در مسیر رشد قرار دهند. از سال 1994 در چین موج جدید اصلاحات با هدف ایجاد یک اقتصاد مبتنی بر نیروهای بازار در نظر گرفته شد. بهطور خلاصه میتوان اینگونه بیان کرد که چین در حوزه اقتصادی به سمت سیاستهای بازار آزاد و اقتصاد سرمایهداری حرکت کرده است و توانسته بدون زیان هنگفت، از نظام کمونیستی به سمت سرمایهداری منتقل شود.

با ظهور اسلام و گسترش آن به کشورهای همسایه و از جمله ایران، یزدگرد سوم، که تحت فشار سیاسی و نظامی قرار گرفته بود، در سال 639 میلادی با اعزام هیئتی به چین از فغفور تقاضای کمک کرد ولی فغفور به عذر دوری راه از فرستادن هر نوع کمک خودداری نمود (51) .اما این کوشش یعنی تقاضای کمک از چینیان متوقف نشد.زیرا، بر طبق نقل مسعودی، پیروز نامهای در زمینه هجوم اعراب به ایران برای امپراتور ونگ-مینگ- یوان فرستاد.امپراتور فرماندار شهرستان نانیو در استان لونگ را به مغرب فرستاد و آنجا را به شهرستانهایی تقسیم کرد.قلعهچی-لینگ مقر فرمانداری کل ایران شد و پیروز به فرمانداری کل آن منصوب گردید (52) .البته این تدابیر تاثیر چندانی نداشت و بزودی تمام سر زمین ایران بر دست مسلمانان فتح گردید. مهمترین این فعالیتها که برگرفته از «علم مبارزه کمونیسـم» بود، تشـکیل ارتش سرخ با محوریت دهقانان و گروههای چریکی متشـکل از جوانان را در پی داشت. چین با هر کشوری که از مسائل پادمانی برای مطرح کردن مسائل گذشته برنامه هستهای ایران یا برای مداخلع یا کارشکنی در اجرای برجام استفادع کند، مخالف است.

پس از اجرای سیاست درهای بازارزش کلی تولیدات چین از شصت و هفت میلیارد و نهصد میلیون یوان در سال 1952 به بیست تریلیون و نهصد و چهل میلیارد و هفتصد میلیون یوان در سال 2006 افزایش یافت. مرزهای طولانی این کشور باعث شد مائو برای داشتن حکومتی قدرتمند و جلوگیری از تهاجمات، درگیریهایی در مرزها داشته باشد. چینیها میدانستند که برای رشد اقتصادی لازم است نظامی را تشکیل دهند که بتواند این رشد را بهصورت مداوم حفظ کرده و بهپیش ببرد و لازمه چنین رشدی داشتن انسانهایی توسعهیافته است؛ بنابراین در ابتدا شروع به اجرای سیاستهایی چون تمرکززدایی در برنامهریزیهای شهری و روستایی، تغییر در ساختار قضایی کشور و اجرای برنامههای جمعیتی کردند. ما با بهرهگیری از فرصت اجرای رسمی پیمان جامع مشارکت اقتصادی منطقهای (RCEP)، به ترویج تجارت آزاد ادامه میدهیم و با موسسات دولتی، خصوصی و خارجی به طور مساوی رفتار میکنیم و همچنان چین را به نقطه داغی برای سرمایهگذاری خارجی تبدیل خواهیم کرد. ما در ادامه این مقاله به بررسی روند اصلاحات در چین خواهیم پرداخت و آن را در سه محور اصلاحات اقتصادی، اصلاحات سیاسی و اصلاحات فرهنگی اجتماعی بررسی میکنیم. نکته مهم این است که رهبران توسعهطلب چین با اینکه بارها آزمونوخطا کردهاند و هر بار مشکلاتی سد راهشان شده است؛ اما از ادامه مسیر منصرف نشده و در این مسیر نهایت تلاششان را کردهاند.

دیدگاهتان را بنویسید