تاریخ ایران از آغاز تا کنون

در واقع کوروش با استفاده از تاکتیکهای محاصره، که تکنیک نظامی دیگری بود که از آشوریان به ارث رسیده بود، سارد را تسخیر کرد و شروع کرد به تبدیل لیدی به یک ساتراپی دیگر ایران. فرمانده هر «صاتابا» یک «صاتاباتیس» بود که به نوبه خود هر «صاتابا» به ده «داتابا» مرکب از ده مرد تقسیم میشد. ارتشهای بزرگ از واحدهایی مرکب از ده «هزارابا» یا ده هزار تن تشکیل میشدند.

شهرها زودتر پذيراى سلطهٔ مسلمانان شدند ولى دهات به سادگى به حکومت ايشان تن ندادند. از زمان تشکیل دولت ماد تا زمانی که حکومت ساسانیان سرنگون شد را دوران ایران باستان مینامنند که در آن زمان عرب ها به ایران حمله کردند . اصطلاح پارسی باستان این هنگها «هزارابام» بود… تصویر به جا مانده بر روی تخته سنگهای دوره هخامنشی نشان میدهد که شباهتی بین لباس زنان و مردان پارسی وجود داشته است. به نظر نمیرسد که مادها دارای فرهنگ بسیار غنی بوده باشند، زیرا در سنگنبشتههایی که از شاهان پارس پس از یکپارچگی دولتهای ماد و پارس باقی مانده است لازم دانستهاند که از زبانهای عیلامی و بابلی استفاده کنند نه از زبان مادی، که احتمالاً دارای خط نبوده و چندان تفاوتی با زبان پارسی نداشته است.

چنانکه در اواخر قرن اول هجری دیگر آن پیوندها که اعراب خراسان را همدست و هماهنگ می داشت با ظهور تعصبات جدید از میان رفت و اختلافات مذهبی که پدید آمد، احیاناً بین افراد و طوایف نیز تفرقه انداخت و برای پیشرفت دعوت پیشرفته عباسیان حتی در بین اعراب زمینه فراهم آمد. مادها و بابلیان سرزمین آشور را بین خود تقسیم کردند و تا مدتی به همزیستی با صلح در کنار یکدیگر پرداختند.

وابستگی نخبگان و روشنفکران کشور به قدرتهای خارجی و چگونگی تقسیم قدرت بین آنها از مواردی بوده است که نویسنده نتیجهی تحقیقاتش را در این فصل به رشته تحریر درآورده است. قدرت اصلی ارتش آشور به خاطر وجود ارابههای آن بود. البته باید اشاره کرد که پس از حکومت ایلخانا، در نقاط مختلف ایران ، حکومت های کوچک دیگری وجود داشتند مانند سربداران ، جلایریان ، چوپانیان، مظفریان و دیگر حکومت های کوچک دیگر. به عنوان مثال مردم در ضعیف شدن حکومت قاجار بیتاثیر نبودند اما در کتاب هیچ اشارهای به آن نشده است.

نویسنده بر اساس الگوی ماکیاول شاهان قاجار را با شاهان فرانسه شبیه می دانند(صفحه۲۸). شاهنشاهان ساسانی که اصلیتشان از استان پارس بود بر بخش بزرگی از غرب قارهٔ آسیا چیرگی یافتند. پارسیان به نحوی غیرمنتظره و بهتآور به مرحله بزرگی از تاریخ گام نهادند… هاتف پاسخ داد که اگر شاه لیدی از رود هالیس(قیزیل ایرماق کنونی در ترکیه) واقع در آسیای صغیر عبور و به ایرانیان حمله کند، امپراتوری بزرگی را نابود خواهد کرد. یکی از عادات یونانیان مشورت با هاتف مشهور معبد شهر دلفی، شهری در منطقه مرکزی یونان اصلی بود. پادشاهی آوان پس از شکوه و قدرت کوتیک ـ این شوشینک همچون امپراتوری اکد، ناگهان فرو پاشید؛ این فروپاشی و هرج و مرج در منطقه در پی تاخت و تاز گوتیان زاگرس نشین رخ داد.

انهدام امپراتوری آشور افزون بر آنکه مادها و بابلیان را در کنار هم قرار داد، موازنه قدرت جدیدی در خاورمیانه پدید آورد که در آن چهار ملت با قدرتی تقریبا یکسان تسلط یافتند. افزون بر این، کوروش بزرگواری و بخشندگی فوقالعادهای نسبت به دشمن پیشین خود آستیاگ نشان داد، با او با احترام رفتار کرد و اجازه داد برای بقیه عمر خویش در دربار سلطنتی او اقامت گزیند. زبان آنها پارسى ميانه بود که بهعلت تماس زياد با رومىها، زبان و تمدن رومى نيز در دربار آنها نفوذ داشته است. تا آستیاگ از شکست ننگین سپاه ماد آگاه شد، سوگند یاد کرد که به هر حال کوروش را آسوده نخواهد گذاشت.

کوروش با این شیوه رفتار خود تصویری از یک رزمجوی نیرومند و در عین حال فرمانروایی محترم و دادگر از خود بر جای گذاشت و بدینسان ستایش و وفاداری اتباع و رعایای خود را جلب کرد. بیشترین خطر بالقوه، تهدید دائمی شورش توسط اقوام تابعه ناراضی بود، چون امپراتوری ماد از مجموعه دولتهای دستنشاندهای تشکیل میشد که از نژادها و فرهنگهای مختلف بودند و همه آنها از مادها که به زور بر ایشان تسلط یافته بودند نفرت داشتند. این بزرگ زادگان از خود ملک و رعیت دارند و رعایا ایشان خداوندگار خود میشناسند و به طبع به ایشان مهر میورزند.

پس همه مادیها را، چه آنها را که در سن و سال خدمت نظام بودند و چه مسنترها را که هنوز در شهر بودند، به خدمت سربازی فراخواند و با این افراد به میدان نبرد شتافت. کوچکترین واحد تاکتیکی پیادهنظام بود که به ستون یک به میدان نبرد فرستاده میشد. با نزدیک شدن زمان نبرد یک اسب اضافی یا یدکی نیز به عقب آن بسته میشد. فرمانده هر هنگ را «هزار پاتیش» میگفتند؛ هر هنگ هزار نفری به ده «صاتابا» یا فوج صدنفری تقسیم میشد.

هنگامی که ارتش کیاکسار سراسر ارمنستان را در نوردید و سپس برای فتح لیدی به سوی غرب تاخت، کوروش فقط ده سال داشت. ریخته شده بود پوشانده شد و روی آن آجر پخته که در میان آنها آهک ریخته بودند قرار داشت، لایه سوم از سرب بود و سپس خاک ریخته میشد که رطوبت آن به پایین نفوذ نکند. سیستم اعشاری برای واحدهای بزرگتر از هنگهای هزارنفری نیز مورد استفاده قرار میگرفت. سازمان اولیه پیادهنظام ایران باستان براساس سیستم اعشاری یا دهدهی بود. 6) برای انگلیسی بایستی کتاب­های کمبریج که مربوط به ایران باستان و به زبان انگلیسی هستند، مطالعه شوند.

البته این فرضیه تنها در صورت مطالعه سایر آثار تاریخی مشابه و مقابله وقایع و تفاسیر با آنها قابلیت تایید یا رد دارد. گذشته از آن بعضی چنان با زبان و فرهنگ ایرانی خو گرفته بودند که در سپاه ابومسلم مثل سایر ایرانیها به فارسی سخن می گفتند. لشکرکشی علیه آشور چنان موفقیتآمیز بود که آن امپراتوری نیرومند به سرعت و برای همیشه فروپاشید. در حالی که ایران در آغاز قرن بیست و یکم به عنوان یکی از قدرتمندترین کشورها در خاورمیانه مطرح می شود، “تاریخ ایران مدرن” به مردم و مقاومت آنها اختصاص دارد.

دیدگاهتان را بنویسید