اصول کافی، ج ۲، ص ۶۶۳

يافتن و داشتن اسوه و چهار چوب هاى فكرى , كردارى و گفتارى در روابط خانوادگى براى هر انسانى توفيقى در جهت تكامل هر چه بهتر اوست. زیرا نام محمد اگر چه در میان اعراب معروف بود ولى کمتر کسى تا آن زمان به آن نام نامیده شده بود. میلاد پیامبر ناگفته پیدا است که: هر چه مصداق یک لفظ کمتر باشد، اشتباه در آن کمتر خواهد بود و چون کتاب هاى آسمانى، از نام و نشان و علایم روحى و جسمى او خبر داده بودند، باید علایم آن حضرت آنچنان روشن باشد که اشتباه در آن راه پیدا نکند.

یکى از آن علایم، نام آن حضرت است. 2. پرورش عواطف انسانی: یکى از ابعاد مهم وجودى انسان عواطف طبیعى، انسانى و ایمانى او است. اين فلسفه ، مفهوم اصالت وجود را میدهد اگزيستانسياليزم يعنی مكتب طرفدار اصالت وجود ، البته در انسان . پس چگونه می شود گفت که در تفکر اسلامی نظام اخلاقی و فلسفه اخلاقی وجود ندارد؟ از این رو می توان گفت؛ اسلام دین اخلاق پسندیده است، و داعی انسان ها به داشتن اخلاقی نیک بر اساس آموزه های وحی بوده، و به تربیت جامعه ی اسلامی بر آن علاقمند و مصرّمی باشد. عاطفه گرایان كه كمال انسان را در خدمت به خلق میدانند، تنها افعالی را كه با انگیزه دیگر دوستی و عاطفه غیر خواهی صورت پذیرد فضیلت اخلاقی بر میشمرند و افعالی را كه فقط در جهت تأمین منافع فردی صورت میگیرد را فاقد ارزش اخلاقی میدانند.

اگر مدرک آنها براى تعیین نام این پیامبر، قرآن مجید باشد (چنانکه همان است)، قرآن او را به هر 2 اسم نامیده، و او را در جایى به نام محمد و در جاى دیگر «احمد» معرفى نموده است. قرآن کریم این نعمت بزرگ را به رسول خدا (صلی الله علیه وآله) یادآور میشود:«الَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ». علاوه بر همسران , همنشينان روزانه پيامبر (ص) عبارت بودند از فاطمه و شوهر و فرزندانش و به گواهى تاريخ و روايات فراوان , علاقه پيامبر خاتم (ص) به آن ها قابل قياس با ديگر كسان و نزديكان حضرت نبود.

علاوه بر همسران، همنشينان روزانه پيامبر (ص) عبارت بودند از فاطمه و شوهر و فرزندان اش و به گواهى تاريخ و روايات فراوان، علاقه پيامبر خاتم (ص) به آنها قابل قياس با ديگر كسان و نزديكان حضرت نبود. در اخلاق حضرت محمد همين بس كه با آن جلالت و موقعيتى كه به سلاطين نامه دعوت مى نوشت در خانه تا حد امكان كارش را شخصا انجام مى داد. در اخلاق حضرت محمد , همين بس كه با آن جلالت و موقعيتى كه به سلاطين نامه دعوت مى نوشت در خانه , تا حد امكان كارش را شخصا انجام مى داد.

عايشه همسر آن حضرت مى گويد: وقتى خلوت مى شد، پيامبر لباس خود را مى دوخت و كفش خويش را وصله مى كرد. عايشه همسر آن حضرت مى گويد : وقتى خلوت مى شد , پيامبر لباس خود را مى دوخت و كفش خويش را وصله مى كرد. حضرت در مورد امورى كه به شخص او مربوط مى شد، خشمگين نمى شد. برای شخص عرب بر شخص غیر عرب فضیلتی نیست مگر به سبب تقوا. شخصی به نام یونس شیبانی می گوید: حضرت صادق ـ علیه السلام ـ از من پرسید: مزاح شما با یکدیگر چگونه است؟

از حضرت عايشه نقل شده كه گفته است: محبوب ترين كارها نزد رسول خدا (ص) خياطى بود. از عايشه نقل شده كه گفته است : محبوب ترين كارها نزد رسول خدا (ص) خياطى بود. روزى رسول اكرم (ص) وارد اطاق عايشه شد مشاهده كرد كه تكه نانى روى زمين و زير دست و پا افتاده است آن را برداشته و خورد و سپس فرمود : اى حميرا ! روزى رسول اكرم (ص) وارد اطاق عايشه شد مشاهده كرد كه تكه نانى روى زمين و زير دست و پا افتاده است آن را برداشته و خورد و سپس فرمود: اى حميرا!

از این رو، خداوند به انسان عقل و قدرت اندیشه داده، و دست او را در انتخاب اصلح باز گذارده است، تا بتواند استعداد و شایستگی خود را به فعلیت برساند و از این راه، مقام خلافت الهی را، که در حوزه ابداع و سازندگی اوست، جلوهگر سازد و امانت خداوندی را که در فطرت او به ودیعت نهاده شده، تحقق بخشد. انسانها به سبب فطرت خود گرایش به مسائل اخلاقی دارند که سبب اشتراکاتی شده؛ اما آموزههای وحیانی گرایشهای انسانی را بر محور خداوند و رضای او تنظیم میکند و در همین راستا به تأسیس بعضی از مبانی اخلاق میپردازد و در مقابل تفکر اومانیستی دنیای غرب، اخلاق را بر محور نفسانیات انسان تنظیم میکنند که این موضوع سبب اختلافهای زیادی در اخلاق در این دو حوزه شده است.

این گفته ممکن است در ابتدا، تعجب انگیزباشد، اما دلیل بر این مدعا این است که در متون دینی ما (اعم از آیات و احادیث نبوی) در مقام تشویق و دعوت به انجام کارهای خیر، بر این نکته تاکید شده است که این کارها موجب سعادت،آسایش، اطمینان، فلاح، فوز و مانند آن می گردد. ارزش برین عدالت یا احسان به یک معنا جهانی است، اما شیوه و نحوه تحقق آنها می تواند به تناسب موقعیتهای تاریخی و اجتماعی تفاوت کند. باید مصداق آن به قدرى کم باشد که راه هر گونه تردیدى را در تشخیص پیامبر گرامى از بین ببرد.

معنای این حرف این است که تنها راه صحیح، راه انبیا الهی است که شکل کامل آن به وسیله پیغمبر اسلام عرضه شد. بهترين شما شخصى است كه با همسرش خوش رفتارتر باشد و من از تمامى شما نسبت به همسرانم خوش رفتارترم. ای مردم، به درستی که خدای شما یکی است و پدر شما یکی است و همه شما از حضرت آدم علیه السلام هستید و حضرت آدم علیه السلام از خاک است. به درستی که بزرگوارترین شما نزد خداوند متعال باتقواترین شما است. گاه اتفاق مى افتاد كه حضرت خانه خويش را نظافت مى كرد و جارو مى كشيد و خود مكرر مى فرمود : كمك به همسر و كارهاى منزل , صدقه و احسان در راه خدا محسوب مى شود.

يكى از همسران آن حضرت مى گويد : وقتى رسول خدا (ص) غضب مى كرد به جز على (ع) كسى را ياراى سخن گفتن با حضرتش نبود. يكى از همسران آن حضرت مى گويد: وقتى رسول خدا (ص) غضب مى كرد به جز على (ع) كسى را ياراى سخن گفتن با حضرت اش نبود. در اين مقاله نمايى كلى از اخلاق خانوادگى پيامبر (ص) را ـ كه سرمشق اعلا و بالاترين اسوه (1) و نمونه برجسته اخلاق الهى است و براى تكميل اخلاق مبعوث شد ـ (2) تصوير مى كنيم تا با الهام گيرى از سيره والاى او زندگى خداپسندانه اى داشته باشيم و به گونه اى كه آن بزرگوار با اعضاى خانواده رفتار مى كرد معاشرت كنيم, به گونه اى سخن بگوييم كه آن حضرت سخن مى گفت , آن جايى غضب كنيم كه آن عزيز خشمگين مى شد و جايى عفو كنيم كه آن جناب مى بخشيد.

گاه اتفاق مى افتاد كه حضرت خانه خويش را نظافت مى كرد و جارو مى كشيد و خود مكرر مى فرمود: كمک به همسر و كارهاى منزل، صدقه و احسان در راه خدا محسوب مى شود. کسی از ایشان پرسید: کاری پنهانی انجام میدهم و دوست ندارم کسی بر آن آگاه شود، ولی گاه میشود برخی از آن آگاه میشوند و من خرسند میشوم؟ هرگاه انسان عمل بدی انجام دهد، مثلاً مرتکب دروغ یا نگاه حرامی گردد، شیطان تأثیر آن عمل را در نفس انسان بسیار کوچک جلوه میدهد و به گونهای وانمود میکند که گویا پس از عمل هیچ اتفاقی نیفتاده و هیچ تغییری در جان او پدید نیامدهاست.

2 ـ نظریه لاهوتیون: عده ای از دانشمندان معتقدند که ما نمی توانیم خوبی و بدی فضایل اخلاقی را درک کنیم، بلکه محتاج راهنمایی هستیم و این تنها از طریق وحی و الهام انجام پذیر است. و به او می گوید : که آینده درخشنده ای در پیش رو دارد . هیچ چیزی مثل زبان مستحق تر از زندان طولانی نیست و فرمودند: زبانت شیر درنده ای است که اگر او را رها کنی تو را از بین می برد. امّا اون چیزی رو که ما می خوایم نه سستیه و نه تهور.

تنها مکتب اخلاقی کانت به بحث نیت پرداخته است البته «نیتی که کانت ملاک ارزش قرار می دهد نیت اطاعت حکم عقل و احترام به قانون است و این چیزی متفاوت با نظر اسلام خواهد بود»(3). در سوره هاى آل عمران و محمد و فتح و احزاب، در آیه هاى 138 و 2 و 29 و 40، او را به نام «محمد» و در سوره «صف آیه 6» به نام «احمد» خوانده است. از این جهت (خدا) «محمود» (پسندیده) و پیامبر او «محمد» (ستوده) است و هر 2 کلمه از یک ماده مشتقند و یک معنى را می رسانند. بنابراین آنچه را بعضى از خاورشناسان در مقام اعتراض گفته اند که: «انجیل»، به تصریح قرآن، در سوره «صف آیه 6»، ظهور پیامبرى را بشارت داده است که نام او احمد است نه محمد، و شخصى که مسلمانان به رهبرى او معتقدند، نام او «محمد» است نه احمد، بى اساس است زیرا قرآنى که پیامبر ما را به نام «احمد» معرفى نموده است در چند جا او را به نام «محمد» خوانده است.

«عبدالمطلب» براى عرض سپاسگزارى به درگاه الهى گوسفندى کشت و گروهى را دعوت نمود و در آن جشن با شکوه که از عموم قریش دعوت شده بود، نام فرزند خود را «محمد» گذارد. تنها براى خدا، آن گاه كه حرمت هاى الهى شكسته مى شد، غضب مى كرد. تنها براى خدا , آن گاه كه حرمت هاى الهى شكسته مى شد , غضب مى كرد. به موجب روايتى كه عايشه نقل كرد , هر گاه فاطمه (س) بر پدر وارد مى شد رسول خدا (ص) جلوى پاى دخترش بلند مى شد و او را مى بوسيد و در جاى خود مى نشانيد.

در عروسى فاطمه (س) زنان مسرور بودند و اظهار شادمانى مى كردند و سرود مى خواندند و مى گفتند: ابوها سيد الناس. در عروسى فاطمه (س) زنان مسرور بودند و اظهار شادمانى مى كردند و سرود مى خواندند و مى گفتند : ابوها سيد الناس. به همين دليل، بسياری از شرکتهای موفق برای تدوين استراتژی اخلاقی احساس نياز کرده، و به اين باور رسيدهاند که بايد در سازمان يک فرهنگ مبتنی بر اخلاق رسوخ کند.

دیدگاهتان را بنویسید